De invoering van het CRUKS-systeem (Centraal Register Uitsluiting Kansspelen) is een belangrijke stap in de nationale aanpak van gokverslaving in Nederland. Het systeem is ontworpen om spelers met een risico op problematisch gokgedrag uit te schakelen van het online gokaanbod. Hoewel de bedoeling nobel is, heeft deze maatregel ingrijpende gevolgen voor het gokgedrag van veel mensen. In dit artikel onderzoeken we hoe CRUKS-beperkingen het online gokgedrag beïnvloeden, welke alternatieven gokkers gebruiken en wat de lange-termijn effecten zijn. Voor meer informatie over betrouwbare online casino’s en de mogelijkheden die zij bieden, kun je ook de website van http://casino-skyhills.nl/ bekijken.

Hoe CRUKS-beperkingen het online gokgedrag beïnvloeden

Verandering in gokfrequentie en speelpatronen sinds invoering

Sinds de invoering van CRUKS in 2021 is er sprake van een duidelijke afname in de frequentie waarmee gokkers online spelen via legale, gereguleerde platforms. Onderzoek van het Trimbos-instituut toont aan dat gemiddeld 20% van de gereguleerde gokkers hun speelvermogen niet meer kan gebruiken, waardoor ze hun patronen moeten aanpassen. Veel spelers melden dat ze minder vaak online gokken, of dat ze hun speelduur hebben ingekort.

Toch zien sommige gokkers dat deze beperkingen leiden tot een meer informele vorm van gokken, zoals deelname aan ongereguleerde platforms of het gebruik van alternatieve methoden om de restricties te omzeilen. Dit kan resulteren in een verschuiving in het soort spellen dat wordt gespeeld en in de frequentie van gokken.

Effecten op gokverslaving en risicogestuurd gedrag

Het belangrijkste doel van CRUKS is het verminderen van gokverslaving. Uit verschillende studies blijkt dat spelers met een hoog risico op problematisch gokgedrag minder susceptibel zijn geworden voor risicovol gedrag op gereguleerde platforms. Echter, niet alle risicogroepen worden volledig bereikt, en voor sommige gokkers ontstaat juist een gevoel van frustratie en desperation, wat hen aanzet tot gevaarlijkere alternatieven.

Een onderzoek van de Universiteit van Amsterdam wijst uit dat sommige gokkers door de beperkingen de controle over hun gedrag verliezen, waardoor ze zich meer op ongereguleerde en vaak illegale platformen begeven. Hierdoor wordt het risico op problematisch gokgedrag niet per se verminderd, maar verschuift het alleen.

Praktische voorbeelden van gebruikers die zich aanpassen aan beperkingen

Gebruiker	Aanpassing	Resultaat
Johan, 35 jaar	Maakt gebruik van niet-gereguleerde buitenlandse sites	Blijft gokken, maar met minder toezicht en hogere risico’s
Lisa, 28 jaar	Gaat over op fysieke casino’s of offline kansspelen	Verandert speelomgeving, maar blijft risicovol
Mark, 40 jaar	Stopt volledig met online gokken en zoekt andere afleiding	Gunstiger voor herstel, maar minder controleerbaar

Welke alternatieve methoden gebruiken gokkers bij beperkingen?

Gebruik van illegale of ongereguleerde gokplatformen

Een aanzienlijk deel van de gokkers kiest ervoor om ongereguleerde buitenlandse websites te gebruiken, omdat deze niet onder het CRUKS-systeem vallen. Deze platformen bieden vaak ongeremde toegang tot gokken en maken het mogelijk om beperkingen te omzeilen. Daarbij worden ze vaak aantrekkelijk door het ontbreken van limieten, hogere inzetten, of anonimiteitsopties.

Volgens rapporten van de Stichting Gambling Watch gebruiken ongeveer 15% van de Nederlandse gokkers inmiddels illegale sites, vooral onder de leeftijdsgroep 25-40 jaar. Dit vormt een gevaarlijke trend omdat zulke platforms vaak minder veilig zijn, en er is geen toezicht op verslavingspreventie of verantwoord gokken.

Overstappen naar niet-gereguleerde spellen en activiteiten

Naast illegale sites verschuift het gokgedrag ook naar niet-geldelijke spellen en activiteiten die weinig of geen regulering kennen. Denk hierbij aan het spelen van goedkope digitale kansspelen, of het gokken op sportwedstrijden via informele en vaak niet-officiële kanalen.

Een voorbeeld hiervan is het gebruik van ‘fantasy sports’ of het verwerven van digitale items via gok-achtige systemen, wat in sommige gevallen minder zichtbaarheid en controle biedt dan traditionele casino’s. Voor gokkers die door CRUKS-beperkingen worden beperkt, biedt deze route een ‘wetenschappelijke’ loophole, hoewel de risico’s niet verminderen.

Innovatieve technologieën en apps die gokgedrag omzeilen

Tot slot maken sommige gokkers gebruik van technologieën zoals VPN’s, browser-plugins en speciale apps om beperkingen te ontwijken. Deze tools verbergen het IP-adres of blokkeren de toegang tot bepaalde websites, waardoor ze alsnog kunnen gokken via alternatieve servers of platformen.

Een toename in het gebruik van zulke technologieën wordt onderbouwd door voorbeelden uit de markt, waarbij gokkers met technische kennis hun digitale voetafdruk aanpassen. Dit onderstreept dat, ondanks regelgeving, er continu nieuwe methoden ontstaan om controles te ondermijnen.

Hoe CRUKS-beperkingen doorwerken op de lange termijn

Impact op de verslavingspreventie en zelfcontrole

CRUKS is bedoeld om problematisch gokgedrag te voorkomen, maar op lange termijn kunnen deze restricties zowel positieve als negatieve effecten hebben. Aan de ene kant versterken ze het bewustzijn en de zelfcontrole van spelers, doordat ze de toegang drastisch beperken.

Aan de andere kant kan de frustratie en het gevoel van uitsluiting bij sommige gokkers leiden tot terugvallen of het ontwikkelen van geheime gokgewoonten. Een studie van de Trimbos-instituut benadrukt dat het ondersteunen van zelfcontrole en onafhankelijke hulpverlening essentieel blijft, vooral voor risicogroepen die grenzen op de reguliere manier niet accepteren.

Veranderingen in de betrokkenheid en motivatie van spelers

De motivatie om niet meer deel te nemen aan gereguleerde platforms, maar toch te gokken, kan leiden tot een daling in betrokkenheid bij verantwoord gokgedrag. Daarbij kan het gevoel van “verboden vruchten” juist de aantrekkingskracht verhogen voor sommige gokkers.

Research toont aan dat motivatie en betrokkenheid afnemen onder spelers die goed geïnformeerd en ondersteund worden. Echter, voor risicovolle groepen blijft de uitdaging om nieuwe triggers en drijfveren te voorkomen.

Measurable effecten op de productiviteit en dagelijkse routines

Uit praktijkgegevens blijkt dat restricties zoals CRUKS een positieve invloed kunnen hebben op de persoonlijke routines. Mensen melden dat ze na het beperken van hun speelgedrag beter kunnen focussen op werk, studie, en sociale activiteiten.

Voorbeeld: een enquête onder 500 gokkers geeft aan dat 60% een verbetering in dagelijks functioneren ervaart na het stoppen met online gokken via gereguleerde kanalen. Echter, het is moeilijk om precies te meten in hoeverre deze veranderingen uitsluitend aan de beperkingen te wijten zijn, omdat persoonlijke omstandigheden en andere factoren ook een rol spelen.

Samengevat: CRUKS-beperkingen vormen een effectieve maatregel tegen problematisch gokgedrag, maar brengen ook nieuwe uitdagingen en gedragsevoluties met zich mee. Het is daarom essentieel dat regelgeving hand in hand gaat met preventie, educatie en technologische innovatie om de risico’s verder te beperken en verantwoordelijk gokken te bevorderen.